ਗਾਂ ਦੇ ਅਰਾਮ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਰੁਕਾਵਟ
JULY 2025
TEAM DAIRY GUARDIAN
ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ ਵਿੱਚ, ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ “ਡ੍ਰਾਈ ਕਰਨਾ” ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਭਿਆਸ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਦੁੱਧ ਚੋਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਗਾਂ ਨੂੰ ਅਗਲੀ ਸੂਏ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਗਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦੇਣ, ਊਰਜਾ ਬਚਾਉਣ, ਅਤੇ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਬਿਹਤਰ ਦੁੱਧ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਲੇਖ ਡੇਅਰੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਡ੍ਰਾਈ ਕਰਨ ਦੇ ਸਹੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਫਾਇਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ।
• ਥਣਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ: ਦੁੱਧ ਚੋਣਾ ਬੰਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਥਣਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਹੋਣ ਅਤੇ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਵੱਧ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਲਈ ਸਮਾਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਥਣਾਂ ਦੀ ਸੋਜ (ਮਸਟਾਈਟਸ) ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਵੀ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
• ਗਰੱਭਸਥ ਸ਼ਿਸ਼ੂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ: ਡ੍ਰਾਈ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਗਾਂ ਆਪਣੀ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਨੂੰ ਗਰੱਭਸਥ ਸ਼ਿਸ਼ੂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤੰਦਰੁਸਤ ਵੱਛੇ ਦੇ ਜਨਮ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
• ਗਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ: ਲਗਾਤਾਰ ਦੁੱਧ ਉਤਪਾਦਨ ਗਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਡ੍ਰਾਈ ਕਰਨ ਨਾਲ ਗਾਂ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦੁਬਾਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
• ਅਗਲੇ ਲੈਕਟੇਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਦੀ ਤਿਆਰੀ: ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡ੍ਰਾਈ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਗਾਂ ਅਗਲੀ ਲੈਕਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਧ ਦੁੱਧ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਗਾਂ ਨੂੰ ਡ੍ਰਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਗਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦਾ ਤਣਾਅ ਨਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਥਣਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਬਣੀ ਰਹੇ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਗਾਂ ਨੂੰ ਸੂਣ ਤੋਂ 45 ਤੋਂ 60 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਡ੍ਰਾਈ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
- ਅਚਾਨਕ ਬੰਦ ਕਰਨਾ: ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਗਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਚੋਣ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗਾਵਾਂ ਲਈ ਠੀਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਘੱਟ ਦੁੱਧ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ (ਲਗਭਗ 15 ਲੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ)।
- ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਟਾਉਣਾ: ਜੇਕਰ ਗਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੁੱਧ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੁੱਧ ਚੋਣ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਟਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਪਹਿਲੇ 2-3 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੁੱਧ ਚੋਣਾ, ਫਿਰ ਹਰ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰਨਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਥਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਇਕੱਠਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬੇਅਰਾਮੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
- ਡ੍ਰਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਗਾਂ ਦੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
- ਦੁੱਧ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਉੱਚ-ਊਰਜਾ ਵਾਲੀ ਖ਼ੁਰਾਕ (ਦਾਣਾ, ਪ੍ਰੋਟੀਨ) ਨੂੰ ਘਟਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਗਰੁੱਪ ਹਨ ਤਾਂ ਘੱਟ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
- ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਸੁੱਕੇ ਚਾਰੇ (ਤੂੜੀ) ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧਾਓ। ਇਹ ਗਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਨੂੰ ਭਰਿਆ ਰੱਖੇਗਾ ਪਰ ਦੁੱਧ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ।
- ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸੂਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁੱਧ ਬੁਖਾਰ (ਮਿਲਕ ਫੀਵਰ) ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕੇ।
ਡ੍ਰਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਥਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਾਈਟਸ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ "ਡਰਾਈ ਕਾਓ ਥੈਰੇਪੀ" ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਥਣਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਵਾਈ ਅਤੇ/ਜਾਂ ਸੀਲੈਂਟ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਤਿਆਰੀ: ਡ੍ਰਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਗਾਂ ਦੇ ਥਣਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਂਚ ਕਰੋ। ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਸਬ-ਕਲੀਨਿਕਲ ਮਾਸਟਾਈਟਸ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਇਸਦੇ ਲਈ ਸੀ.ਐਮ.ਟੀ (CMT) ਟੈਸਟ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।
- ਸਫਾਈ: ਹਰੇਕ ਥਣ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਥਣ ਦੇ ਸਿਰੇ ਨੂੰ। ਇਸ ਲਈ ਕਲੋਹੇਕਸੀਡਾਈਨ (chlorhexidine) ਜਾਂ ਆਇਓਡੀਨ-ਅਧਾਰਤ ਟਿੱਟ ਡਿੱਪ (teat dip) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਗੰਦਗੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾ ਰਹੇ।
- ਥਣਾਂ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਕਰਨਾ: ਸੀਲੈਂਟ ਜਾਂ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਹਰੇਕ ਥਣ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਲੀ ਕਰ ਲਓ। ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਦੁੱਧ ਕੱਢਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਥਣਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ।
- ਸੀਲੈਂਟ/ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਪਾਉਣਾ:
• ਦਸਤਾਨੇ ਪਹਿਨੋ: ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਫ਼ ਦਸਤਾਨੇ ਪਹਿਨੋ ਤਾਂ ਜੋ ਲਾਗ ਨਾ ਫੈਲੇ।
• ਸਿਰਿੰਜ ਦੀ ਵਰਤੋਂ: ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਜਾਂ ਸੀਲੈਂਟ ਵਾਲੀ ਸਿਰਿੰਜ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਥਣ ਦੇ ਸਿਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਓ। ਸਿਰਿੰਜ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅੰਦਰ ਨਾ ਪਾਓ, ਸਿਰਫ ਟਿਪ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਦਾਖਲ ਕਰੋ।
• ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਦਬਾਓ: ਸਿਰਿੰਜ ਦੇ ਪਲੰਜਰ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਦਬਾਓ ਤਾਂ ਜੋ ਉਤਪਾਦ ਥਣ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਾ ਜਾਵੇ।
• ਮਾਲਿਸ਼ ਨਾ ਕਰੋ (ਸੀਲੈਂਟ ਲਈ): ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕੇਵਲ ਸੀਲੈਂਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਥਣ ਦੀ ਮਾਲਿਸ਼ ਨਾ ਕਰੋ ਕਿਉਂਕਿ ਸੀਲੈਂਟ ਦਾ ਕੰਮ ਥਣ ਦੇ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪਰਤ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਲਿਸ਼ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਪਰਤ ਟੁੱਟ ਸਕਦੀ ਹੈ।
• ਮਾਲਿਸ਼ ਕਰੋ (ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਲਈ): ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਥਣ ਦੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮਾਲਿਸ਼ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਦਵਾਈ ਪੂਰੇ ਥਣ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਸਕੇ।
- ਆਖਰੀ ਟਿੱਟ ਡਿੱਪ: ਉਤਪਾਦ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਥਣਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਟਿੱਟ ਡਿੱਪ ਨਾਲ ਕੋਟ ਕਰੋ।
- ਨਿਗਰਾਨੀ: ਸੁਕਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਗਾਂ ਦੇ ਥਣਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰੋ ਕਿ ਕਿਤੇ ਕੋਈ ਸੋਜ, ਲਾਲੀ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਅਸਾਧਾਰਨ ਲੱਛਣ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਪਸ਼ੂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।
• Cepravin (MSD Animal Health): ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਡ੍ਰਾਈ ਕਾਓ ਥੈਰੇਪੀ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੇਫਾਪਿਰਿਨ (cephapirin) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਡ੍ਰਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੌਰਾਨ ਮਾਸਟਾਈਟਸ ਦੇ ਕਈ ਆਮ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
• Spectramast (Zoetis): ਇਹ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਡ੍ਰਾਈ ਕਾਓ ਥੈਰੇਪੀ ਉਤਪਾਦ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੇਫਟੀਓਫਰ (ceftiofur) ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗ੍ਰਾਮ-ਪਾਜ਼ਿਟਿਵ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਮ-ਨੈਗੇਟਿਵ ਦੋਵਾਂ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਗਰ ਹੈ ਜੋ ਮਾਸਟਾਈਟਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਡ੍ਰਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਅਵਧੀ ਦੌਰਾਨ ਨਵੀਆਂ ਲਾਗਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨੋਟ: ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਯੋਗ ਪਸ਼ੂ ਚਿਕਿਤਸਕ ਦੀ ਸਲਾਹ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਕਰੋ। ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਫਾਰਮ ਦੀਆਂ ਖਾਸ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਅਤੇ ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਢੁਕਵੇਂ ਉਤਪਾਦ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
• ਥਣਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਸੁੱਕਾ ਰੱਖੋ।
• ਗਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਕੀ, ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਰੱਖੋ।
• ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਅਤੇ ਹਵਾਦਾਰ ਜਗ੍ਹਾ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸੁਕਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ
• ਡ੍ਰਾਈ ਅਵਧੀ ਦੌਰਾਨ ਗਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖ਼ੁਰਾਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੋ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਖਣਿਜ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ।
• ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ।
• ਸੂਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ, ਗਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲਵਿੰਗ ਪੈਨ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਨਵੇਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨਾਲ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋ ਸਕੇ।
ਗਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਡ੍ਰਾਈ ਕਰਨਾ ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਹੈ। ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਗਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਬਲਕਿ ਅਗਲੀ ਲੈਕਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਦੁੱਧ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਵੱਛੇ ਦੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਡੇਅਰੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅਪਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਧਨ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਹੋ ਸਕੇ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ੱਕ ਜਾਂ ਸਮੱਸਿਆ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਯੋਗ ਪਸ਼ੂ ਚਿਕਿਤਸਕ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।